Artikel ‘De val van een fraudeur’ in Historisch Nieuwsblad

Ik schreef voor Historisch Nieuwsblad aflevering 2021-4 een stuk over Lodewijk Pincoffs. Deze zakenman was in de tweede helft van de negentiende eeuw jarenlang de drijvende kracht achter de havenuitbreiding en economische modernisering van Rotterdam. Toen bleek dat hij flink met de cijfers van zijn ondernemingen had geknoeid kwam het tot een uitbarsting van woede en antisemitisme. Pincoffs wachtte zijn lot niet af en vluchtte halsoverkop naar New York.

Geïllustreerde omslag van een lied, met portret van L. Pincoffs en H.P. Kerdijk.
Een afbeelding van Lodewijk Pincoffs en zijn zakenpartner Henry Kerdijk siert het omslag van een lied met sterk antisemitische tekst dat verscheen na de fraude van Pincoffs.

Ondanks alle ophef werden er nauwelijks lessen getrokken uit de grote fraude. Er werd bijvoorbeeld niets gedaan om veranderingen te brengen in de bedrijfscultuur van de negentiende eeuw, die ondernemers alle ruimte liet om onopgemerkt financiële malversaties te plegen. Zo kon Anton Kröller met hulp van de Rotterdamsche Bankvereeniging in de jaren twintig van de twintigste eeuw opnieuw uitgebreid met de cijfers van zijn bedrijven knoeien. Dit had een grote bankencrisis tot gevolg — het onderwerp van mijn boek De vergeten bankencrisis.